Aktuality

Pred stotridsiatimi rokmi, kedy sa doba pary a elektriny iba prebúdzala do globálnej mobility, práve vtedy Henryk Sienkiewicz – budúci laureát Nobelovej ceny, napísal niekoľko amerických noviel, okrem iných Sachem (1889), Za chlebom (1880) a Strážca majáka (1881). Tieto novely – ako sa ukázalo – boli ideálnym zosobnením ducha emigrácie 19. storočia a s ňou súvisiacej existenčnej krízy. O sto rokov neskôr v decembri 1975 odletel do USA aj Tadeusz Różewicz. Spomienky z tejto cesty možno nájsť v jeho spisovateľskej práci – či už v poetickej alebo prozaickej. Jedna z neskorších Różewiczových poviedok s názvom Strávený (1977), sa začína týmito slovami: Pýtajú sa ma: Bol si v Amerike? Či som bol v Amerike? Najprv som bol v lietadle Poľskej leteckej spoločnosti „Sienkiewicz“, pamätám si portrét spisovateľa a nadpisy naokolo: „Púšťou a pralesom“, „Križiaci“, „Trilógia“, „Quo Vadis...“ Žijeme v dobe spoločenského pohybu. Na cestách je polovica sveta. Všetci o nich hovoria. Nie je teda nič zvláštne na tom, že aj súčasná literatúra musí na túto situáciu zareagovať. To bolo aj podnetom na vyhlásenie súťaže, ktorá sa koná v rámci 100. výročia smrti nositeľa Nobelovej ceny Henryka Sienkiewicza. Práve tejto veľkej literárnej osobnosti je v Poľsku venovaný celý rok 2016 (ako 170. výročie narodenia 100. výročie smrti spisovateľa) a jeho román Quo vadis sa čítal 3. septembra tohto roka počas Národného čítania v 2200 poľských mestách.

Z technických príčin musela byť výstava venovaná tvorbe Tadeusza Wilkosza ukočená v skoršom termíne. Za prípadné nepríjemnosti sa ospravedlňujeme.

V súvislosti s vydaním knihy Dávida Rubinowicza v slovenskom preklade Dávidkov denník vo vydavateľstve Q111 (Bratislava, 2016), Poľský inštitút v Bratislave týmto informuje, že napriek informácii v tiráži knihy vydanie tejto publikácie nepodporil finančne, ani nijakým iným spôsobom. W związku z wydaniem przez wydawnictwo Q111 książki Dávida Rubinowicza „Dávidkov denník” (Bratislava, 2016), Instytut Polski w Bratysławie informuje, że wbrew podanej tam informacji, nie wsparł tej publikacji finansowo, ani w jakikolwiek inny sposób.      

Prinášame vám článok Šachovnice nad Slovenskom 1939. Poľské letectvo v slovensko-poľskej vojne zachytené v dokumentoch. Jeho autorom je dr hab. Andrzej Olejko. Tento článok, ktorý približuje problematiku leteckých bojov medzi Poľskom a Slovenskom počas ťaženia v septembri 1939, vyšiel v čísle 9/2016 v poľskom časopise Lotnictwo (www.magnum-x.pl). Ďakujeme autorovi a redakcii časopisu, že vyjadrili súhlas s publikovaním článku na stránke Poľského inštitútu v Bratislave.

Vo veku 90 rokov zomrel 9. októbra 2016 poľský filmový režisér a dramatik Andrzej Wajda, ktorý patril k najvýznamnejším predstaviteľom poľskej filmovej školy. Je držiteľom mnohých ocenení vrátane Oscara, ktorého získal v roku 2000 za celoživotné dielo.

  Poľský inštitút v Bratislave vyhlasuje literárno-spisovateľskú súťaž na autorské vytvorenie krátkych literárnych foriem (limerik, lepiej) v slovenskom jazyku. Aj vďaka nim sa preslávila poľská nositeľka Nobelovej ceny za literatúru Wisława Szymborska.  

Európska filmová akadémia, organizátor prestížnych cien European Film Awards, ponúka každý rok milovníkom kina možnosť, aby si vybrali svoj obľúbený film. V tomto roku je na cenu People’s Choice Award nominovaných 12 snímok vrátane poľského filmu Body/Ciało v réžii Małgorzaty Szumowskej. Slovenskí diváci mali možnosť vidieť príbeh cynického prokurátora (Janusz Gajos) a jeho dcéry, ktorá trpí anorexiou (Justyna Suwała). Obaja sa snažia každý svojím spôsobom spamätať po tragickej smrti manželky a matky. Až raz terapeutka prokurátorovej dcéry Anna (Maja Ostaszewska) im oznámi, že zosnulá sa s ňou skontaktovala zo záhrobia a má pre nich správu, na základe ktorej si budú musieť premyslieť svoje pohľady na život a na smrť. Snímka sa môže okrem iného pochváliť Strieborným medveďom za najlepšiu réžiu z Berlinale 2015 a šiestimi Zlatými levmi z FPFF v Gdyni.

  23. august je najsymbolickejším momentom v dejinách 20. storočia – storočia najväčších zločinov a tragédií ľudských dejín. V tento deň došlo k podpisu tzv. Paktu Ribbentrop – Molotov. Na základe iniciatívy Európskej Siete Pamäť a Solidarita bola vytvorená brošňa Remember August 23, ktorá pripomína obete totalitných režimov. Každý, kto má o ňu záujem, si ju môže objednať alebo stiahnuť v elektronickej verzii na internetovej stránke www.enrs.eu/august23. Organizátori podujatia sprístupňujú a delia sa so symbolickým znakom pamiatky o miliónoch obetí totalitného režimu 20. storočia, ktorý bol brutálny a červený.
Gombík s čiernou stužkou s pozadím fotografií predstavuje portréty väzňov koncentračných a vyhladzovacích táborov, sovietskych gulagov a stalinovských väzení. 23. augusta 1939 ministri Joachim von Ribbentrop a Vjačeslav Molotov podpísali pakt, na základe ktorého hitlerovské Nemecko a stalinovské Rusko vtedy uskutočnili rozdelenie Európy, ktorého tajným dodatkom bola okrem iného likvidácia poľského národa. Najskôr nastúpila realita koncentračných táborov, gulagov, pracovných táborov a krematórií, a neskôr studená vojna. Symbolickým gestom protestu proti vtedajšiemu svetu, ktorý bol rozdelený železnou oponou, boli demonštrácie „čiernej stužky“ organizované na Západe prostredníctvom emigrantov z krajín sovietskeho bloku práve 23. augusta.
Európsky deň pamiatky obetí stalinizmu a nacizmu bol vyhlásený Európskym parlamentom 23. septembra 2008. Jeho cieľom je uctenie si pamiatky obetí masového vyhladzovania a deportácií, ako aj zakorenenie demokracie a posilňovania mieru a stability v Európe. Oslavy Európskeho dňa pamiatky obetí stalinizmu a nacizmu boli prvýkrát zorganizované 23. augusta 2011 vo Varšave pod záštitou poľského predsedníctva. Vtedy bola podpísaná „Varšavská deklarácia“. Signatári upozornili na potrebu udržiavať v pamäti Európanov zločinecké následky činov totalitných režimov a vyzvali Európsku úniu, aby podporovala, skúmala a zhromažďovala dokumenty súvisiace so zločinmi spáchajúcimi počas tých režimov. Viac informácií: www.enrs.eu

Ojciec Święty Franciszek w niedzielę 31 lipca zakończył swoją pierwszą, pięciodniową pielgrzymkę do Polski. Obecność papieża w Polsce związana była głównie ze Światowymi Dniami Młodzieży, jednak Ojciec Święty odbył także szereg spotkań z najwyższymi przedstawicielami władz państwowych oraz odwiedził m.in. Jasną Górę i były niemiecki obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau.   Papież Franciszek przybył do Polski 27 lipca. Po krótkim powitaniu na lotnisku przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę, Pierwszą Damę, kard. Stanisława Dziwisza oraz przedstawicieli władz państwowych i kościelnych, Ojciec Święty udał się na Wawel. Tam odbyła się uroczysta ceremonia powitania. - Jest to dla mnie niezwykły zaszczyt i radość, że mogę przywitać ojca świętego w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu wszystkich moich rodaków, w imieniu gości, naszej młodzieży, która przybyła tutaj na spotkanie z ojcem świętym, że mogę przywitać na polskiej ziemi, w Krakowie, że mogę przywitać na tej wspaniałej, niebywałej uczcie duchowej, w święcie wielkiej radości, jaką są Światowe Dni Młodzieży - podkreśli prezydent Andrzej Duda. Papież Franciszek w swoim przemówieniu na Wawelu wyraził radość, że jego pierwsza wizyta w Europie Środkowo-Wschodniej, odbywa się w Polsce, „której synem był niezapomniany św. Jan Paweł II, inicjator i promotor Światowych Dni Młodzieży”. Po uroczystym powitaniu, papież Franciszek odbył prywatne spotkanie z prezydentem Andrzejem Dudą i jego małżonką. W tym samym czasie, Premier Beata Szydło oraz Minister Spraw Zagranicznych Witold Waszczykowski spotkali się z sekretarzem stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolinem. Jak powiedziała szefowa rządu rozmowa dotyczyła "wyzwań dla współczesnego świata" i potrzeby wartości w świecie. Msza w rocznicę chrztu Polski na Jasnej Górze W czwartek, 28 lipca, papież Franciszek wyruszył do Częstochowy, gdzie w Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej na Jasnej Górze wygłosił homilię na mszy św. będącej dziękczynieniem za chrzest Polski, w przypadającą w tym roku 1050. rocznicę tego wydarzenia. Ojciec święty w czasie homilii nawiązał do polskiej historii. Podkreślił, że został ona uformowana przez Ewangelię, Krzyż i wierność Kościołowi. - Była świadkiem pozytywnego wpływu autentycznej wiary, przekazywanej z rodziny do rodziny, z ojca na syna, a zwłaszcza przez matki i babcie, którym trzeba bardzo dziękować. Przede wszystkim mogliście namacalnie dotknąć konkretnej i przezornej czułości Matki wszystkich, której przybyłem tutaj oddać cześć jako pielgrzym, a którą pozdrowiliśmy w psalmie jako „chlubę naszego narodu” - mówił zwracając się do wiernych. Po tych słowach papieża rozległy się długie brawa. Uroczystą liturgię poprzedziła powstała w średniowieczu, najstarsza utrwalona polska pieśń religijna „Bogurodzica”, związana z początkami chrześcijaństwa na polskiej ziemi. Pełniła ona wówczas - we współczesnym rozumieniu – rolę pierwszego hymnu państwowego. W mszy odprawianej z ołtarza polowego na klasztornych wałach uczestniczyli przedstawiciele najwyższych władz, m.in. prezydent Andrzej Duda, premier Beata Szydło oraz minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski. Po powrocie do Krakowa, papież przyjechał na krakowskie błonia, gdzie odbyła się ceremonia powitania Jego Świątobliwości z młodzieżą. Wizyta w KL Auschwitz-Birkenau W piątek rano Papież Franciszek odwiedził były niemiecki obóz zagłady Auschwitz-Birkenau. Ojciec Święty przeszedł przez bramę z napisem "Arbeit macht frei", podobnie jak robili to podczas wizyt w tym miejscu jego poprzednicy: Benedykt XVI i Jan Paweł II. Franciszek zapalił świecę i modlił się przed Ścianą Straceń. Podczas wizyty na terenie obozu Auschwitz I, Papież Franciszek modlił się także w celi śmierci głodowej o. Maksymiliana Kolbe, który 75. lat temu ofiarował swoje życie w zamian za życie współwięźnia. Na dziedzińcu bloku 11., papież witał się i rozmawiał z kilkunastoma byłymi więźniami obozu. W czasie wizyty, papieżowi towarzyszyła premier Beata Szydło. W uroczystości, która przebiegała w milczeniu, uczestniczyło ok. tysiąca osób, wśród nich m.in. byli więźniowie obozu, a także Sprawiedliwi wśród Narodów Świata oraz ich bliscy. Po powrocie do Krakowa, Franciszek odwiedził Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Prokocimiu, gdzie spotkał się z chorymi dziećmi. W piątek wieczorem, Ojciec Święty przewodniczył drodze krzyżowej na krakowskich błoniach. Liturgia pojednania w krakowskich Łagiewnikach W sobotę, Franciszek udał się do krakowskich Łagiewnik, gdzie uczestniczył w liturgii pojednania z udziałem młodzieży. Po liturgii, Ojciec Święty wziął udział we mszy św. w sanktuarium św. Jana Pawła II poświęconej kapłanom, zakonnicom, zakonnikom, osobom konsekrowanym i seminarzystom z Polski. W ostatni wieczór w Polsce, papież wyruszył do podkrakowskich Brzegów, by czuwać z młodzieżą na Campusie Misericordiae. Na początku nabożeństwa papież w towarzystwie reprezentantów wszystkich kontynentów przeszedł do "strefy 0", w pobliżu której, blisko ołtarza, stanęła Brama Miłosierdzia. Przejście przez nią nawiązywało do trwającego Jubileuszu Miłosierdzia. Nawrócenie, uzależnienia, cierpienie młodych ludzi związane z wojną, kwestie przebaczenia i osamotnienie w zaawansowanym technicznie świecie były głównymi tematami czuwania młodych z papieżem Franciszkiem. Msza posłania za zakończenie ŚDM Msza posłania na Campusie Misericordiae w Brzegach - była kulminacyjnym punktem piątego i ostatniego dnia wizyty papieża Franciszka w Polsce. W mszy uczestniczyli przedstawiciele najwyższych władz państwowych m.in. prezydent Andrzej Duda, premier Beata Szydło, wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki, szefowa kancelarii premier Beata Kempa i szef MSZ Witold Waszczykowski oraz ministrowie Obrony Narodowej Antoni Macierewicz i Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusz Błaszczak. Papież Franciszek podziękował wszystkim, którzy w Światowych Dniach Młodzieży uczestniczyli i pracowali przy nich. - Wielkie dziękuję kieruję do was, drodzy młodzi. Napełniliście Kraków entuzjazmem waszej wiary, który udziela się innym - powiedział. Papież podziękował metropolicie krakowskiemu kard. Stanisławowi Dziwiszowi oraz kierującemu Papieską Radą ds. Świeckich kard. Stanisławowi Ryłce za skierowane do niego słowa oraz za pracę przy Światowych Dniach Młodzieży, a także wszystkim, którzy przygotowali to wydarzenie lub przyczynili się do jego pomyślnego przebiegu. Na zakończenie modlitwy Anioł Pański, papież Franciszek ogłosił, że kolejne Światowe Dni Młodzieży odbędą się w 2019 r. w Panamie.‎ Według różnych szacunków w niedzielę na Campusie Misericordiae w Brzegach zebrało się od 1,5 do 2 mln osób. Po godz. 12 papież Franciszek opuścił Campus Misericordiae w Brzegach i udał się do Pałacu Arcybiskupów Krakowskich, gdzie zaplanowano obiad z orszakiem papieskim. Po obiedzie w krakowskiej kurii i spotkaniu z szefem MSWiA Mariuszem Błaszczakiem, podczas którego papież podziękował wszystkim funkcjonariuszom dbającym o bezpieczeństwo podczas ŚDM, Franciszek pojawił się na krótko w oknie papieskim. Udzielił wszystkim błogosławieństwa i prosił, by nie zapominać o modlitwie za niego. - Bardzo dziękuję również za to gorące przyjęcie, z którym spotkałem się w ciągu ostatnich dni - powiedział. Po pożegnaniu z personelem w krakowskiej kurii Franciszek wyruszył na spotkanie z wolontariuszami, Komitetem Organizacyjnym ŚDM i dobroczyńcami w krakowskiej Tauron Arenie. Pamięć i odwaga - to, jak mówił podczas tego spotkania papież, dwa warunki, by mogli stać się "nadzieją przyszłości". Radził młodym ludziom, by byli dzielni i jak najwięcej rozmawiali z osobami starszymi czerpiąc mądrość od nich. Z Tauron Areny Franciszek wyruszył po godz. 18. na lotnisko w Balicach, gdzie przed wylotem do Rzymu spotkał się z prezydentem Andrzejem Dudą. Na lotnisku podczas pożegnania, poza prezydentem i jego małżonką, obecna była również premier Beata Szydło, członkowie jej rządu i kard. Stanisław Dziwisz. Pożegnaniu towarzyszyła Kompania Reprezentacyjna Wojska Polskiego. "W chwili, gdy wyruszam z Polski w drogę powrotną do Rzymu pragnę wyrazić moją głęboką wdzięczność Jego Ekscelencji i całemu narodowi polskiemu za hojne przyjęcie i gościnność" - napisał papież w depeszy adresowanej do prezydenta, wysłanej w momencie wylotu z Polski. Źródło: PAP/MSZ

Corocznie o godzinie 17:00 na ulicach Warszawy słychać syreny alarmowe. Miasto zatrzymuje się. Minutą ciszy mieszkańcy Warszawy oddają hołd poległym i ocalałym powstańcom. W Muzeum Powstania Warszawskiego Prezydent RP Andrzej Duda spotkał się grupą naocznych świadków na wspólnym apelu upamiętniającym powstańców oraz wręczył odznaczenia państwowe. - Jesteście nie tylko bohaterami powstania, jesteście też wychowawcami i wzorem, jesteście tymi, w których wpatrzone są oczy młodego pokolenia - zwrócił się do powstańców warszawskich prezydent Andrzej Duda. - Godzina „W” to moment, w którym wszyscy powinni czuć się zobowiązani (…), żeby zamanifestować szacunek do powstańców, żeby niezależnie od tego wszystkiego co nas dzieli, (…) ta jedna rzecz nas wszystkich połączyła – mówił o obchodach Jan Ołdakowski, Dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. Obchody 72. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczęły się w 31 lipca przy pomniku „Żywiciela” na warszawskim Żoliborzu gdzie złożono kwiaty. W niedzielę odbyła się uroczysta msza polowa na Placu Krasińskich, której przewodniczył Biskup polowy Wojska Polskiego Józef Guzdek. Po zakończeniu odczytano uroczysty Apel Pamięci, który był poświęcony ofiarom Powstania Warszawskiego, a także osobom, które „przez dziesiątki powojennych lat nie szczędziły wysiłków, by pamięć o powstańczym zrywie nie uległa zatarciu”. 1 sierpnia w południe na Placu Józefa Piłsudskiego przed Grobem Nieznanego Żołnierza odbyła się uroczysta zmiana posterunku honorowego. Hołd poległym uczestnikom powstania oddano również podczas uroczystości przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. W wydarzeniu obecni byli przedstawiciele władz, uczestnicy Powstania Warszawskiego, członkowie organizacji powstańczych oraz mieszkańcy stolicy. O godz. 17.00 w całym mieście zawyły syreny alarmowe, przypominając mieszkańcom stolicy o bohaterstwie walczących oraz o tragicznych wydarzeniach sprzed 72 lat. W uroczystościach w Warszawie uczestniczyli m.in. powstańcy warszawscy i weterani II wojny światowej, kompanie honorowe Wojska Polskiego, policji, straży miejskiej, harcerze ZHP i ZHR, przedstawiciele władz rządowych i lokalnych oraz mieszkańcy Warszawy. Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego zbiegła się w czasie z obchodami Światowych Dni Młodzieży. Wizyta tysięcy młodych Pielgrzymów z całego świata w Muzeum Powstania Warszawskiego była jednym z elementów odwiedzin Polski. Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku, trwało 63 dni i było największym zrywem wolnościowym w historii II wojny światowej. Prawie 50 tysięcy powstańców Armii Krajowej stanęło do walki z Niemcami. Walki zbrojne objęły wszystkie dzielnice Warszawy. W powstaniu poległo około 16 000 powstańców z AK i 150 000 ofiar ludności cywilnej. Galeria zdjęć z Muzeum Powstania Warszawskiego Flickr. Fot. PAP/Jakub Kamiński, Tomasz Gzell.            

FaLang translation system by Faboba