227. výročie prijatia Ústavy 3. mája

 

Za autorov Ústavy 3. mája 1791 sa považuje kráľ Stanisław II. August, veľký litovský maršalek Ignacy Potocki a o. Hugo Kołłątaj, predstaviteľ duchovenstva a filozof.

 

Prijatá ústava čerpala inšpiráciu z politických a spoločenských myšlienok európskeho osvietenstva a americkej ústavy z roku 1787. Tvorcovia poľskej ústavy do nej zakotvili aj to, že vláda nesmie slúžiť záujmom hŕstky ľudí, ale dobru celého národa. Dokument ústavy tvorilo 11 článkov. Prvý z nich určoval rímskokatolícke náboženstvo ako to dominantné, pričom tiež zabezpečoval slobodu vierovyznania a praktizovania príslušníkom iných náboženstiev. Piaty článok ústavy rozdeľoval moc na zákonodarnú, výkonnú  súdnu. Dvojkomorový Sejm (snem) schvaľoval zákony; výkonná moc mala byť v rukách kráľa a Stráže práv (Kráľovskej rady); súdna moc bola v rukách nezávislých súdov.

 

Deň ústavy bol ustanovený v roku 1919, pričom bol štátnym sviatkom do roku 1940. Počas druhej svetovej vojny a v období Poľskej ľudovej republiky bola oslava Dňa ústavy zakázaná. Až na základe zákona zo 6. apríla 1990 bol opäť tento sviatok zaradený do kalendára ako štátny sviatok.

 

Tlačový odbor

Ministerstvo zahraničných vecí Poľskej republiky

 

---

 

228. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

 

Za autorów Konstytucji 3 Maja 1791 roku uważa się króla Stanisława II Augusta, wielkiego marszałka litewskiego Ignacego Potockiego oraz ks. Hugona Kołłątaja, duchownego i filozofa.

 

Uchwalona konstytucja czerpała inspirację z myśli politycznej i społecznej europejskiego oświecenia oraz amerykańskiej konstytucji z 1787 roku. Twórcy polskiej ustawy zasadniczej uznawali, że rząd musi służyć dobru całego narodu, a nie interesom nielicznych. Na dokument składało się 11 artykułów. Pierwszy z nich określał religię rzymskokatolicką jako dominującą, zapewniając jednocześnie wolność wyznania i praktyk wyznawcom innych religii. Artykuł V Konstytucji dzielił władzę na ustawodawczą, wykonawczą i sądową. Dwuizbowy Sejm uchwalał prawa; władza wykonawcza miała być w rękach króla i Straży Praw; sądownicza była w ręku niezawisłych sądów.

 

Dzień Konstytucji ustanowiono w 1919 roku i był świętem państwowym do 1940 roku. W czasie II wojny światowej oraz w czasach Polski Ludowej obchodzenie dnia 3 Maja było zabronione. Dopiero na mocy ustawy z 6 kwietnia 1990 przywrócono to święto państwowe.

 

Biuro Rzecznika Prasowego MSZ

FaLang translation system by Faboba