27. januára na výročie vyslobodenia nemeckého nacistického koncentračného tábora Auschwitz-Birkenau si opäť pripomíname Medzinárodný deň pamiatky obetí holokaustu, ktorý ustanovilo Valné zhromaždenie OSN v roku 2005.

 

Bývalý koncentračný tábor Auschwitz-Birkenau sa stal najznámejším symbolom pamiatky holokaustu. Spolu s tisíckami hrobov, pamätníkov a pamätných miest po celom svete pripomína ukrutné zločiny, no zároveň vzdáva česť pamiatke obetí.

 

Prvý transport väzňov dorazil do Auschwitz 14. júna 1940. Boli to poľskí politickí väzni, ktorí boli poslaní do tábora vzhľadom na masové zatýkanie Poliakov, a následne plné kapacity väzení na území Poľska okupovaného Nemeckom

 

O dva roky neskôr sa toto miesto stalo jedným z hlavných stredísk realizácie „Endlösung der Judenfrage“ (definitívneho riešenia židovskej otázky) – nacistického plánu vyvraždenia Židov, ktorí žili na územiach okupovaných Treťou ríšou. V tábore Auschwitz-Birkenau bolo zavraždených 1 – 1,5 milióna ľudí vrátane okolo milióna Židov. Mnohí z nich boli občanmi Poľskej republiky. K teroru dochádzalo aj na území stovky ďalších koncentračných táborov v Nemecku, spojeneckých štátoch Osi a na územiach, ktoré Nemecko okupovalo; v getách a počas popráv na uliciach mnohých európskych obcí a miest. Odhaduje sa, že počas druhej svetovej vojny zahynulo 6 miliónov Židov. Koncentračný tábor Auschwitz-Birkenau bol oslobodený 27. januára 1945 po vstupe Červenej armády na okupované poľské územie.

 

Smrť mnohých miliónov Židov navždy ostane hanbou pre ľudstvo. Po takej strašnej tragédii nás pred pochybami o človečenstve zachraňujú príbehy osôb, ktoré pomáhali zachrániť Židov pred vyhladením – a medzi nimi boli aj Poliaci. Vláda Poľskej republiky v exile a tisíce Poliakov sa ľudsky a solidárne angažovali v pomoci Židom. Je potrebné pamätať aj na to, že v okupovanom Poľsku za to hrozil trest smrti. Poliaci tvoria najväčšiu skupinu ľudí, ktorí získali vyznamenanie Spravodlivý medzi národmi udeľované Inštitútom pamiatky mučeníkov a hrdinov holokaustu Jad vašem. Pri Delegácii vlády pre Poľsko pôsobila Rada pomoci Židom „Żegota“. Bola to jediná štátna organizácia v okupovanej Európe, ktorá bola založená výhrade s cieľom záchrany Židov.

 

Aj poľskí diplomati sa angažovali do záchrany Židov. Vďaka činnosti tzv. Skupiny Ładośa sa podarilo v rokoch 1942 – 1943 zachrániť pred smrťou niekoľko stoviek Židov z Holandska, Poľska, Nemecka, Rakúska, Francúzska, Slovenska a iných európskych krajín.

 

---

 

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

 

27 stycznia, w rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, po raz kolejny obchodzony będzie Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 r.

 

Były obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau pozostaje jednym z najważniejszych symboli pamięci o Zagładzie. Wraz z tysiącami grobów, pomników i miejsc pamięci rozsianych po całym świecie przypomina o okrutnych zbrodniach, ale też oddaje cześć pamięci ofiar.

 

Pierwszy transport więźniów trafił do Auschwitz 14 czerwca 1940 r. Byli to polscy więźniowie polityczni, których zdecydowano kierować do obozu ze względu na masowe aresztowania Polaków, a w konsekwencji – przepełnienie więzień na terenie okupowanej przez Niemców Polski.

 

Dwa lata później Auschwitz stało się jednym z głównych ośrodków realizacji „Endlösung der Judenfrage” (ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej) – nazistowskiego planu wymordowania Żydów zamieszkujących okupowane przez Rzeszę Niemiecką tereny. W obozie Auschwitz-Birkenau zamordowano 1–1,5 miliona ludzi, z czego ok. milion stanowili Żydzi. Wielu z nich było obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej. Terror dokonywał się także na terenie setek innych obozów koncentracyjnych w Niemczech, państwach sojuszniczych Osi i na terenach przez nie okupowanych, w gettach i w trakcie egzekucji na ulicach wielu europejskich wsi i miast. Szacuje się, że w czasie II wojny światowej zginęło 6 milionów Żydów. Obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau został wyzwolony 27 stycznia 1945 r. po wkroczeniu na okupowane tereny polskie Armii Czerwonej.

 

Śmierć wielu milionów Żydów na zawsze pozostanie hańbą dla ludzkości. Po tak straszliwej tragedii przed zwątpieniem w człowieczeństwo ratują nas dziś historie osób, które pomagały ocalić Żydów przed Zagładą – byli wśród nich także Polacy. Rząd RP na uchodźstwie i tysiące naszych Rodaków w odruchu ludzkiej solidarności angażowało się w pomoc Żydom przez cały okres II wojny światowej. Trzeba pamiętać, że w okupowanej przez Niemców Polsce groziła za to kara śmierci. Polacy tworzą największą grupę osób odznaczonych tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, przyznawanym przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Jad Waszem. Przy Delegaturze Rządu RP w kraju działała Rada Pomocy Żydom „Żegota”, która była jedyna w okupowanej Europie państwową organizacją, powołaną specjalnie w celu ratowania Żydów.

 

Również polscy dyplomaci angażowali się w ratowanie Żydów. Dzięki działaniom tzw. Grupy Ładosia udało się w latach 1942–1943 uratować od śmierci kilkuset Żydów z Holandii, Polski, Niemiec, Austrii, Francji, Słowacji i innych krajów Europy.

FaLang translation system by Faboba